ตามปกติเครื่องยนต์มอเตอร์ไซค์ผลิตขึ้นมาจากวัสดุที่เป็นเหล็ก มีกลไกซับซ้อนมากมายหลายชิ้น แต่ละชิ้นก็จะทำหน้าที่ถ่ายแรงไปมาอย่างสัมพันธ์ดัน จึงไม่อาจหลีกเลี่ยงการเสียดสีระหว่างวัตถุได้ ความร้อนและการสึกหรอจึงเกิดขึ้นตามมา
น้ำมันหล่อลื่นจึงเป็นที่จำเป็นต่อเครื่องยนต์ เพราะนอกจากจะช่วยในการยืดอายุเครื่องยนต์แล้ว ยังมีหน้าที่ปกป้องความเสียหายที่เกิดขึ้น เพราะน้ำมันจะทำหน้าที่เป็นฟิลม์ตัวเคลือบชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ ช่วยลดการเสียดสี อันเป็นผลทำให้เครื่องยนต์เดินเรียบสม่ำเสมออีกด้วย และยังทำหน้าที่ระบายความร้อน โดยระบายความร้อนอันเกิดจากกการเผาไหม้ภายในกระบอกสูบ ให้แก่ลูกสูบและกระบอกสูบ แล้วไหลลงสู่อ่างน้ำมันเครื่อง นอกจากนั้นยังทำหน้าป้องกันการรั่ว โดยเกาะติดกับแหวนลูกสูบ ป้องกันการรั่วของกำลังอัดและแก๊สระหว่างลูกสูบกับผนังกระบอกสูบ มิรั่วไหลผ่านแหวนลงไป อีกทั้งยังทำหน้าที่รับแรงกระแทก โดยลดแรงกระแทกที่เกิดขึ้น ระหว่างเพลากับแบริ่งหรือชิ้นงานอื่น พร้อมทั้งยังหน้าที่ป้องกันการเกิดสนิท โดยฉาบอยู่หน้าผิวโลหะ มิให้สัมผัสกับอากาศ น้ำและแก๊สโดยตรงเป็นการช่วยมิให้เกิดสนิทได้โดยง่าย และยังทำหน้าที่ทำความสะอาด โดยขณะหมุนเวียนหล่อลื่นชิ้นส่วนต่าง ๆ นั้นได้ชะล้างเขม่าที่เกิดขึ้นบริเวณห้องเผาไม้อีกด้วย
สำหรับจักรยานยนต์ ระบบหล่อลื่นแบ่งออกเป็น 2ชนิดคือ เครื่องยนต์ 2จังหวะและเครื่องยนต์ 4จังหวะ ในเรื่องของเครื่องยนต์ 2 จังหวะก่อน เครื่องยนต์ 2 จังหวะ จะมีชิ้นส่วนที่เคลื่อนไหลและกลไกต่าง ๆ น้อยกว่าเครื่องยนต์ 4จังหวะ และบางชิ้นก็จะร่วมกัน แช่นห้องเผาไหม้และห้องแคร้งค์ร่วมกัน แต่ห้องเกียร์จะแยกออกต่างหาก ดังนั้นเครื่องยนต์ (เพลาข้อเหวี่ยง กระบอกสูบ และลูกสูบ) และระบบส่งกำลัง (คลัตช์และเฟืองเกียร์) จึงมีระบบหล่อลื่นแยกออกจากกันเพราะฉะนั้นการหล่อลื่นของเครื่องยนต์ 2 จังหวะจึง ไม่สามารถแยกการหมุนเวียนของน้ำมันเครื่องออกจากน้ำมันเชื้อเพลิงโดยเด็ดขาดเหมือนกับเครื่องยนต์ 4 จังหวะได้ เนื่องจากส่วนผสมของอากาศกับน้ำมันเชื้อเพลิง (ไอดี) ที่เข้ามาในเครื่องยนต์ ต้องผ่านห้องแคร้งค์แล้ง จึงจะเข้าบรรจุในกระบอกสูบ ดังนั้นน้ำมันเครื่องจึงต้องผสมกับน้ำมันเครื่องก่อน จากนั้นจึงเข้าไปหล่อลื่นห้องแคร้งค์ (เพลาข้อเหวี่ยง ก้านสูบ และแบริ่ง) และห้องเผาไหม้ (กระบอกสูบ ลูกสูบและแหวนลูกสูบ) น้ำมันเครื่องจะทำหน้าที่หล่อลื่นและเผาไหม้ไปพร้อมกับน้ำมันเชื้อเพลิง จากนั้นจะถูกขับออกไปจากกระบอกสูบ เป็นเสียต่อไป