เพื่อนๆ คงรู้จักกับรถมอเตอร์ไซค์ สัญชาติอิตาลี ยี่ห้อ DUCATI กันบ้างแล้วนะครับ โดยมอเตอร์ไซค์ดูคาติ นี้ เป็นรถมอเตอร์ไซค์ระดับสูง ราคาแพง สมรรถนะเยี่ยมยอด เนื่องมาจากอุปกรณ์ที่ติดรถมาให้จากโรงงานนั้น การันตีได้ว่า "เจ๋ง" เช่น เบรคเบรมโบ้ ช็อคอัพโอลินห์ เป็นต้น แต่นอกจากอุปกรณ์เหล่านี้แล้ว สิ่งที่ทำให้รถดูคาติ มีสมรรถนะที่ดีก็มาจากเครื่องยนต์ด้วย โดยจะเห็นได้ว่ามอเตอร์ไซค์ยี่ห้อนี้ คว้าแชมป์โลกเวิร์ล ซูเปอร์ไบค์ มาได้หลายสมัยทีเดียว แสดงว่าเครื่องยนต์ของค่ายนี้ต้องมีดีอะไรแน่ๆ แต่ของดีอย่างหนึ่งจะที่มาเล่าสู่กันฟังก็คือ ระบบขับวาล์วแบบ "เดสโมดรอมิก" (Desmodromic) นั่นเอง

   
รูปที่ 1                                             รูปที่ 2

โดยปกติ รถมอเตอร์ไซค์โดยทั่วไป จะใช้โซ่ , สายพาน , เฟือง(ระบบแคมเกียร์เทรนของฮอนด้า) หรือก้านกระทุ้ง ในการขับเคลื่อนแคมชาร์ฟและวาล์ว ซึ่งระบบที่ว่ามานี้ จะต้องใช้สปริง เป็นตัวทำให้วาล์วที่ถูกกดในจังหวะเปิดนั้น เด้งคืนตัวขึ้นมาเป็นจังหวะปิดของวาล์ว ซึ่งจากการที่จะต้องใช้สปริงที่ว่ามานี้ ทำให้เครื่องยนต์ต้องสูญเสียแรงส่วนหนึ่ง มาใช้ในการสู้กับแรงต้านของสปริงวาล์ว และในขณะที่ใช้รอบเครื่องยนต์สูงๆ วาล์วจะปิดตัวไม่ทันจากการที่สปริงไม่สามารถคืนตัว ได้ทันกับความเร็วรอบของเครื่อง ส่งผลเสียต่อสมรรถนะเครื่องยนต์โดยตรง ระบบขับวาล์วแบบเดสโมดรอมิก จึงเป็นพระเอกขี่ม้าขาวมาแก้ปัญหานี้โดยเฉพาะ โดยจะใช้ "เพลา" มาเป็นตัวขับเคลื่อนแคมชาร์ฟ และระบบนี้ "ไม่ต้องใช้สปริงวาล์ว" เนื่องมาจากกลไกกระเดื่องกดวาล์ว ที่พิเศษกว่าชาวบ้าน คือ จะเป็นระบบ "กระเดื่องคู่" หรือ วาล์วหนึ่งตัวต่อกระเดื่องกดวาล์ว 2 ตัว ฮั่นแน่….งงล่ะซิ ว่ามีไปทำไมตั้งสองตัว ก็อย่างที่บอกไปแล้วล่ะครับว่า ระบบนี้ไม่มีสปริงวาล์ว จึงต้องใช้กระเดื่องสองตัว ตัวนึงเอาไว้เปิดวาล์ว อีกตัวนึงเอาไว้ปิดวาล์ว (ภาพที่ 1) ดูจากภาพจะเห็นได้ว่า มีกระเดื่องมาสวมอยู่กับวาล์วสองตัว บนและล่าง ซึ่งตัวบนจะทำหน้าที่เปิดวาล์ว ส่วนตัวล่างจะเป็นตัวคอยปิดวาล์วนั่นเอง ดูให้ชัดๆ กันใน ภาพที่ 2 หมายเลข 1 คือกระเดื่องวาล์วตัวบนที่คอยเอาไว้เปิดวาล์ว ส่วนหมายเลข 5 คือกระเดื่องตัวล่างที่เอาไว้ปิดวาล์ว ส่วนหมายเลข 6 นั่นคือก้านวาล์ว นั่นเอง โดยขณะทำงาน กระเดื่องตัวบนจะถูกกดลงทำให้วาล์วเปิด และเมื่อกระเดื่องตัวล่างถูกดันให้ยกขึ้น วาล์วก็จะยกตัวปิด คงพอเข้าใจนะครับ…… ซึ่งข้อดีของระบบนี้คือ การเปิดปิดวาล์วที่แม่นยำ และไม่กินแรงเครื่องยนต์นั่นเอง
เอาล่ะครับ พิมพ์กันมาจนเมื่อยนิ้วแล้ว คงจะทำให้เพื่อนๆ รู้จักเจ้าระบบขับวาล์วแบบนี้กันมากขึ้นนะครับ และระบบนี้ก็เป็นลิขสิทธิ์เฉพาะของทางดูคาติเขา เราจึงไม่เห็นยี่ห้ออื่นเขาใช้ระบบขับวาล์วแบบนี้กันนั่นเอง…